Τζούντιθ Μπάτλερ: «Η οργή να μη γίνει βία, αλλά πολιτική δράση»

«Οι διανοούμενοι πρέπει ν’ αναλαμβάνουν ορισμένα ρίσκα, να βγαίνουν από τις Σχολές τους και να εγκαθιδρύουν δεσμούς μεταξύ των αναλύσεων που κάνουν στ’ αμφιθέατρα και εκείνων που αναπτύσσονται στο πεζοδρόμιο», λέει η Τζούντιθ Μπάτλερ στην «Εφημερίδα των Συντακτών» και τον Τάσο Τσακίρογλου

Δημόσια διανοούμενη που δεν διστάζει να τα βάλει με κατεστημένα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, η Μπάτλερ δίνει κατά καιρούς μάχες ακόμα και με προσωπικό κόστος. Πρόσφατα, η εβραϊκής καταγωγής καθηγήτρια βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα εξαιτίας της κριτικής που άσκησε, για πολλοστή φορά, στην ισραηλινή πολιτική έναντι των Παλαιστινίων, τονίζοντας ότι «η δικαιοσύνη είναι συνυφασμένη με τις παραδόσεις του εβραϊσμού». Κάλεσε ταυτόχρονα το πανεπιστήμιο στο οποίο εργάζεται να σταματήσει τη συνεργασία με δύο αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες «επενδύουν και κερδοσκοπούν από την ισραηλινή κατοχή της Παλαιστίνης». • Στις μέρες μας η ανισότητα συνεχίζει να βαθαίνει ακολουθώντας τη δική της λογική και δυναμική. Οπως το θέτει ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν, «οι κοινωνικές ανισότητες κοντεύουν να μετατραπούν στο πρώτο αεικίνητο της ιστορίας». Σηματοδοτεί αυτό μια νέα φάση στην καπιταλιστική ανάπτυξη; Δεν ξέρω εάν πρόκειται για μια νέα φάση στην καπιταλιστική ανάπτυξη ή τη διαμόρφωση μιας νέας σύνθεσης, η οποία καθαρά προέρχεται από προγενέστερους καπιταλιστικούς τρόπους λειτουργίας του συστήματος. Οπως γνωρίζετε, οι συζητήσεις περί νεοφιλελευθερισμού επικεντρώνονται στο ερώτημα σχετικά με το εάν η παρούσα οικονομική σύνθεση αποτελεί συνέχεια της παλαιότερης ή συνιστά μια ρήξη. Δεν είμαι σίγουρη εάν πρέπει να απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα προκειμένου να κατανοήσουμε και να αντιπαρατεθούμε σ’ αυτήν την ασυνήθη εδραίωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων. Η παραγωγή προσωρινής και ανασφαλούς εργασίας ή ακόμα και μόνιμης ανεργίας, σημαίνει ότι δεν εργαζόμαστε πλέον μέσα σ’ ένα πλαίσιο στο οποίο οι εργοδότες εκμεταλλεύονται τους εργαζόμενους. Στοχαζόμαστε τώρα σχετικά με τις συνθήκες της ίδιας της εργασίας, για το ποιος έχει εργασία, τι μορφές παίρνει και πώς έχει μεταμορφωθεί για έναν αυξανόμενο αριθμό [ανθρώπων] σε μια συνθήκη επισφάλειας. • Βλέπουμε μια συνεχόμενη διαδικασία κοινωνικού αποκλεισμού, «εγκαταλειμμένων πληθυσμών αποκλεισμένων από το “εμείς”, το οποίο εκπροσωπείται από δημοκρατικές κυβερνήσεις και θεσμούς». Ποιες είναι οι συνέπειες για τη δημοκρατία; Οσον αφορά τις συνέπειες, πρώτα απ’ όλα, η δημοκρατία υπάρχει –όταν υπάρχει– έξω από τους υπάρχοντες αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, έστω και εάν αυτοί οι θεσμοί αποτελούν την προϋπόθεσή της και αυτή τους προσδίδει νομιμοποίηση. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι ο «δήμος» εμφανίζεται με σποραδικούς και περιοδικούς τρόπους που μας θυμίζουν ότι ο «λαός» δεν εκπροσωπείται ποτέ πλήρως και επαρκώς από εκείνους που εκλέγει ή εκείνους τέλος πάντων που εκλέγει η πλειοψηφία ή εκείνους τους οποίους τα δικαστήρια φέρνουν στην εξουσία. • Οι επιθετικές νεοφιλελεύθερες οικονομικές πρακτικές οδηγούν σε αυξανόμενο κοινωνικό κατακερματισμό και ιδεολογική σύγχυση, τα οποία με τη σειρά τους ενισχύουν την κοινωνική προσαρμογή. Υπάρχει έξοδος απ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο; Υπάρχουν λόγοι για να φοβόμαστε την κοινωνική ενσωμάτωση τόσο όσο και τον κοινωνικό κατακερματισμό. Το πρόβλημα δεν είναι ότι η κοινή βάση της κοινωνίας έχει καταστραφεί. Αυτή η βάση πάντα υπήρξε ανταγωνιστική ή, τουλάχιστον, συγκρουσιακή. Οταν αναφερόμαστε στην «προσαρμογή», πιθανότατα τώρα στοχαζόμαστε πάνω στο πώς εκείνοι που έχασαν τη δουλειά τους ή είναι σοκαρισμένοι από τα χρέη που δεν μπορούν να αποπληρώσουν, αποδέχονται την κατάστασή τους ή εσωτερικεύουν αυτή την κατάσταση ως μια μορφή προσωπικής αποτυχίας. Είναι αυτή η ιδιαίτερη μορφή πολιτικής κατάθλιψης που πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα από την καλλιέργεια της οργής. Με τη λέξη «καλλιέργεια» δεν εννοώ απλώς ότι πρέπει να προαγάγουμε τη βία. Αντίθετα, πρέπει να την καλλιεργήσουμε σε μορφές ανάλυσης και αντιπολιτευτικών πολιτικών δράσεων. • Πιστεύετε ότι τα νέα κοινωνικά κινήματα, όπως οι «Αγανακτισμένοι» και το «Occupy Wall Street», διαμορφώνουν νέες πολιτικές ταυτότητες και πώς μπορούν να συμβάλουν στην πάλη για μια ριζοσπαστική κοινωνική αλλαγή; Δεν είμαι σίγουρη ότι παράγουν ταυτότητες. Τα βλέπω περισσότερο να τραβούν μια κριτική προσοχή πάνω σε μια αυξανόμενη και εντεινόμενη κατάσταση επισφάλειας. Είναι ένα πράγμα για τους ανθρώπους να προσεγγίζουν ο ένας τον άλλο εξαιτίας του ότι εμπλέκονται σε μια κοινή συνθήκη την οποία θεωρούν απαράδεκτη και είναι ένα άλλο πράγμα να συσπειρώνονται όλοι μαζί πάνω σε μια βάση ταυτότητας ή πάνω σε δεσμούς που γίνονται αντιληπτοί μεταξύ [διαφόρων] ταυτοτήτων. • Εχετε πει ότι «η μεγαλύτερη αδικία είναι να παραμένεις σιωπηλός μπροστά στην εγκληματική αδικία». Αποτελεί αυτή η διαπίστωση κάλεσμα για ένα κίνημα αντίστασης; Ναι, αποτελεί. Πιστεύω ότι η αδικία πρέπει να αντιμετωπιστεί όχι μόνο με ατομικές φωνές, αλλά με φωνές και πράξεις των πολλών. • Στην Ελλάδα η ναζιστική Χρυσή Αυγή επιτίθεται σε μετανάστες και διαχέει τον ρατσισμό και το μίσος. Την ίδια ώρα οι νεοναζί αμφισβητούν τη δημοκρατική τάξη, υποστηρίζοντας (όπως και οι πολιτικοί τους πρόγονοι στη Γερμανία) ότι είναι «κατά του συστήματος». Μπορεί να υπάρξει μια αποτελεσματική αντίδραση για την αντιμετώπισή τους; Πιστεύω πως ο ισχυρισμός τους, ότι είναι «κατά του συστήματος», είναι εντελώς επιφανειακός, στον βαθμό που στην ιστορία έχουν υπάρξει ναζιστικά συστήματα καταπίεσης και φασιστικά καθεστώτα. Δεν προσπαθούν να κρατηθούν εκτός εξουσίας, αλλά να κερδίσουν την εξουσία μέσω εκλογών και να εγκαθιδρύσουν τη δική τους νομιμοποίηση. Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό σημείο αντίστασης δεν είναι απλώς να είσαι εναντίον του όποιου «συστήματος», αλλά να εναντιώνεσαι σε άδικα συστήματα και να διεκδικείς περισσότερο δίκαια. Η Χρυσή Αυγή δεν διεκδικεί καμία δικαιοσύνη. • Εχετε περιγράψει τον εαυτό σας ως μια «συνειδητή διανοούμενη, η οποία στέκεται στο περιθώριο». Αντιθέτως, όμως, εμείς βλέπουμε περισσότερο μια μαχητική δημόσια διανοούμενη σε μια σειρά ζητημάτων. Πώς βλέπετε εσείς τον ρόλο των διανοουμένων; Ορισμένες φορές βρίσκομαι στο περιθώριο, αλλά και από εκεί προσφέρω τη βοήθειά μου. Αλλες φορές βρίσκομαι στο κέντρο, μιλώντας γι’ αυτά που σκέφτομαι και πιστεύω, μιλώντας ανοιχτά γι’ αυτά που βλέπω. Νομίζω ότι οι διανοούμενοι πρέπει ν’ αναλαμβάνουν ορισμένα ρίσκα, να βγαίνουν από τις Σχολές τους και να εγκαθιδρύουν δεσμούς μεταξύ των αναλύσεων που κάνουν στ’ αμφιθέατρα και εκείνων που αναπτύσσονται στο πεζοδρόμιο. Νομίζω ότι εγώ και η Αθηνά Αθανασίου προσπαθήσαμε να το κάνουμε αυτό στο τελευταίο μας βιβλίο «Απαλλοτριώσεις», όπου ασχοληθήκαμε με τη νέα πολιτική αντίσταση στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη του κόσμου. Πιστεύω ότι ο καθένας είναι ένας δημόσιος διανοούμενος, αλλά μόνο ορισμένοι από εμάς το θυμούνται, μόνο κατά περίσταση. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. Ποια είναι Η Τζούντιθ Μπάτλερ, μεταστρουκτουραλίστρια φιλόσοφος, έχει γεννηθεί το 1956 στις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει συμβάλει στα πεδία του φεμινισμού, της πολιτικής φιλοσοφίας και της ηθικής. Είναι καθηγήτρια στο τμήμα Ρητορικής και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της: «Σώματα με σημασία – Οριοθετήσεις του “φύλου” στο λόγο» (Εκκρεμές 2008), «Ευάλωτη ζωή – Οι δυνάμεις του πένθους και της βίας» (Νήσος 2008), «Λογοδοτώντας για τον εαυτό» (Εκκρεμές 2009), «Η ψυχική ζωή της εξουσίας» (Πλέθρον 2009), «Αναταραχή φύλου – Ο φεμινισμός και η ανατροπή της ταυτότητας» (Αλεξάνδρεια 2009).

αδελφοί Μουσουλμάνοι και Χρυσή Αυγή: Συγκριτικά σχόλια για την τρομοκρατία των άκρων και τον αμοραλισμό της οικογενειοκρατίας του μεσαίου χώρου

Από τη δυτικοκεντρική κριτική στην παγκοσμιοτοπική κατανόηση

Φωτεινή Τσιμπιρίδου

Εν μέσω μνημονιακών πολιτικών στην Ελλάδα της κρίσης γεννήθηκε και διαχέεται συστηματικά από τον συστημικό λόγο των καθεστωτικών κυβερνώντων και όσων τους στηρίζουν (ιδιωτικά Μ.Μ.Ε. και οι περιφερόμενοι στα παράθυρά τους) η θεωρία για τον φόβο των «άκρων». Η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι στην εποχή των κρίσεων ανεβάζουν τα ποσοστά τους τόσο η Άκρα Δεξιά όσο και η Άκρα Αριστερά. Πέρα από τη σημασία που αποκτά ο προπαγανδιστικός αυτός λόγος της συσχέτισης για την αιτιολόγηση και την επιβολή της νεοφιλελεύθερης κυβερνητικότητας ως μόνης επιλογής επιβίωσης μπροστά στον φόβο των πραγματικών και φαντασιακών ακροτήτων, θα επιχειρήσω να αναπτύξω ότι είναι οι προσδοκίες και οι ματαιώσεις του μεσαίου χώρου αυτές που γεννούν τα ακραία φαινόμενα βίας και τρομοκρατίας όπως η Χρυσή Αυγή.
Ως ανθρωπολόγος θα προσπαθήσω να κατανοήσω κριτικά την ελληνική κοινωνία και το φαινόμενο Χρυσή Αυγή κατά την εποχή της κρίσης αντλώντας παραδείγματα από άλλες κοινωνίες και όχι μόνο από άλλες εποχές (βλ. τη χρήση των ιστορικών παραδειγμάτων για την άνοδο του φασισμού στον Μεσοπόλεμο, μετά την κρίση του 1929). Η εξοικείωσή μου με παραδείγματα μουσουλμανικών κοινωνιών με φέρνουν στην Αίγυπτο και στο παράδειγμα των Αδελφών Μουσουλμάνων, έτσι όπως ξεκίνησαν τη δράση τους την εποχή της ύφεσης, μετά το κραχ του 1929.

Το επιχείρημα από παρατηρήσεις επί του πεδίου
1. Η τρομοκρατία των άκρων στην Ελλάδα της κρίσης είναι μια προπαγανδιστική ρητορική που στηρίζεται είτε στην κινητοποίηση του φόβου μέσω του εθνικισμού είτε στην υποκριτική βεβαιότητα της παραδοχής ότι ώς χώρα «ανήκουμε στη Δύση» ή και στα δύο. Κάνει χρήση γενικεύσεων και παράγει στερεότυπα μετά την εσωτερίκευση της οριενταλιστικής ματιάς των Ευρωπαίων. Η τελευταία μάς καθηλώνει στη στάση ενός απολογητικού εθνικισμού και μιας ιδιαιτερότητας προκειμένου να αποδείξουμε ότι αξίζουμε να είμαστε Ευρωπαίοι και όχι βάρβαροι. Αυτή η διαδικασία υποκριτικής απόκρυψης οδηγεί σε τεχνολογίες ρευστής και ευάλωτης διαχείρισης των δύο εικόνων του «Έλληνα και του Ρωμιού» ανάλογα με την περίσταση, ενώ το ανομολόγητο του εγκλωβισμού στην ετεροκαθορισμένη προσδοκία των Ευρωπαίων προάγει τον ιδιότυπο διπλό δεσμό της κρυπτοαποικιοκρατίας,¹ να αυτοθεωρούμαστε δηλαδή ως «εκλεκτοί και συνάμα απόκληροι της Ευρώπης».
2. Η διάχυση της παραπάνω θέσης στη διαπιστωμένα διευρυμένη μεσαία τάξη των Ελλήνων μεταπολεμικά και κυρίως μεταπολιτευτικά δυναμώνει και συσπειρώνει τον ελληνικό εθνικισμό οδηγώντας συστηματικά σε ιδεολογήματα και αδιέξοδα, σε επιθυμίες και ματαιωμένες προσδοκίες. Ο τρόπος ζωής, οι συνήθειες και οι προσδοκίες της μεγάλης μάζας του λεγόμενου μεσαίου χώρου, αυτής της αλά παλαιομαρξιστικά «μεσαίας τάξης», γέννησαν τον τύπο του «νεοέλληνα» («ελληνάρα» στην εκλαϊκευμένη εκδοχή) που μετά το 1990 και την έξαρση του εθνικισμού λόγω Μακεδονικού δεν προσπαθεί μόνο να ξεφύγει από τη φτώχεια, τη στέρηση και τα φαντάσματα της ανταγωνιστικής επιβίωσης στην ύπαιθρο (που σημειωτέον δεν λύθηκαν με τον Εμφύλιο έκτοτε) αλλά και με τη βοήθεια της Ευρώπης οδηγείται στον νεοπλουτισμό, την αστυφιλία και το νέο λάιφ στάιλ του υπερκαταναλωτισμού. Όλα αυτά σε συνδυασμό με την καλλιέργεια της εικόνας της μοναδικότητας του ελληνικού πολιτισμού ως του μόνου υπεράνω όλων όχι μόνο δεν επιτρέπουν τη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας στη συγκυρία της τελευταίας κρίσης που προκαλεί ο νεοφιλελευθερισμός, ενώ επιταχύνεται ο ευρωσκεπτικισμός, αλλά οδηγούν στην τυραννία της επιβολής των υποπροϊόντων της μαζικής κουλτούρας (βλ. αισθητική του χώρου, της διασκέδασης, της παιδείας, της κοινωνικότητας) με ρητορικές, συνήθειες και πρακτικές αρχαιολατρίας, επαναπροσδιορισμού της ορθοδοξίας και εθνοκεντρισμού. Ο εγκλωβισμός της μάζας στην ανεκπλήρωτη επιθυμία αφενός να μοιάσουμε στους αρχαίους και αφετέρου στην ανώτερη τάξη οδηγεί στην ανατροφοδότηση μιας τεχνολογίας διαχείρισης που διέπεται από τον «αμοραλισμό της οικογενειοκρατίας» (amoral familism).² Η τελευταία ωστόσο κάθε άλλο παρά άμοιρη είναι της εργαλειακής χρήσης που έκαναν οι πολιτικοί που προέρχονταν από τα αστικά τζάκια προκειμένου να κεφαλαιοποιήσουν το πολιτικό τους όφελος (βλ. πατρονία και πελατειακές σχέσεις). Ο αμοραλισμός της οικογενειοκρατίας αποτέλεσε την αρχή της κυβερνητικότητας σε επίπεδο νεοελληνικού κράτους, αφού ανατροφοδοτήθηκε και μεταλλάχθηκε όταν χρησιμοποιήθηκε εργαλειακά από τις ελίτ στις σχέσεις κυβερνώντων και κυβερνωμένων.

Η διαχείριση και ο ωφελιμισμός της εθνικοφροσύνης
Η σύγκριση με την Αίγυπτο μπορεί να μας κάνει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε μοναδικό παράδειγμα και ότι κινούμαστε στην ίδια γραμμή της ιστορίας της εξάπλωσης του καπιταλισμού είτε με αποικιοκρατικούς όρους (βλ. Αίγυπτος) είτε με κρυπτοαποικιακούς (βλ. Ελλάδα), αλλά σίγουρα νεοαποικιοκρατικούς, λόγω νεοφιλελεύθερης κυβερνητικότητας και για τις δύο περιπτώσεις, όρους. Για τους Έλληνες, αυτό μπορεί να σημάνει την αποδέσμευση από το ιδεολόγημα του «ανήκουμε στη Δύση» και την αποδοχή του αντιθέτου, όχι γιατί ακολουθούμε τις παλαιομαρξιστικές θεωρίες εξάρτησης, αλλά γιατί σε αυτό μας οδηγεί η συστηματική παρατήρηση των πρακτικών κυβερνητικότητας. Οι τελευταίες όχι μόνο δεν ευνόησαν την ανάπτυξη ενός τοπικού παραγωγικού μοντέλου τόσο στην οικονομία όσο και στην πολιτική ζωή που να σχεδίαζε και να οραματιζόταν την ευημερία των πολιτών της χώρας, αλλά επένδυσαν στον αμοραλισμό της οικογενειοκρατίας, μέρος της οποίας και η ρητορική της εθνικοφροσύνης ή της προδοσίας όσων δεν την υπηρετούν.
 Η ιδιοτυπία του ελληνικού εθνικισμού που τον θέλει λόγω αρχαιοελληνικού πνεύματος να φαντασιώνεται τις απαρχές του ευρωπαϊκού πολιτισμού, τοποθετεί τους χρήστες του καμιά φορά είτε απέναντι από το κατεστημένο της εκκλησίας είτε απέναντι στον ορθό λόγο. Αυτό όμως δεν αποτελεί απόκλιση από το γενικό εθνικό φαντασιακό. Αριστεροί και ακροδεξιοί μοιάζει να μοιράζονται το ίδιο εθνικό φαντασιακό που διαποτίζει τη ζωή των Ελλήνων μέσω της εθνοκεντρικής εκπαίδευσης (βλ. ταμπού στη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών³), το οποίο σε περιόδους καπιταλιστικών κρίσεων χρησιμοποιείται εργαλειακά από θιασώτες του μεσαίου χώρου που παρουσιάζονται συγχρόνως εκδικητές και συνεργάτες του κυβερνητικού κατεστημένου προκειμένου να αποτρέψουν τη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας.
 Ο φασισμός της Χρυσής Αυγής πατάει σε αυτά τα γρανάζια του διάχυτου ελληνικού εθνικισμού που δεν επιτρέπει την απόκλιση από την υποκριτική στάση, την αποδέσμευση από οικογενειοκρατία-κομματοκρατία και τον αμοραλισμό των κοινωνικών σχέσεων που κινούνται μεταξύ «συμφέροντος και συναισθήματος». Ο βαθμός εθνικοφροσύνης και ο εθνικισμός χρησιμοποιούνται εργαλειακά από τους εθνοπατέρες και αυτό φαίνεται σε περιοχές με μειονοτικούς πληθυσμούς όπου αυτοί λειτουργούν ως μεσάζοντες (βλ. κοτζαμπάσηδες στη Μακεδονία, Τουρκοδίαιτοι στη Θράκη), ενώ στην παλιά Ελλάδα (βλ. Πελοπόννησος) το πολιτικό ανήκειν σε δεξιούς και αριστερούς, προδότες και δωσίλογους ακόμα καλά κρατεί.⁴
Δεν ισχυρίζομαι βεβαίως ότι υπάρχει απόλυτη αναλογία και ταύτιση των δύο φαινομένων, Χρυσή Αυγή και Αδελφοί Μουσουλμάνοι. Κάθε άλλο. Αυτό που λέω απεναντίας είναι ότι κατά περίπτωση οι μάζες που βρίσκονται εγκλωβισμένες στον μεσαίο χώρο της εθνοκαπιταλιστικής ανάπτυξης βαδίζουν στο νήμα της ίδιας ιστορίας, αναπτύσσουν και επενδύουν λόγω φόβου στα έσχατα καταφύγιά τους, δηλαδή στα ιδεολογήματα που θεωρούν, υποκριτικά, ότι συγκροτούν και ανασυντάσσουν τις ρευστές και επαπειλούμενες ταυτότητές τους. Αν στην Ελλάδα είναι ο ελληνικός εθνικισμός έτσι όπως καθιερώθηκε από τη συνθήκη της κρυπτοαποικιοκρατίας, στην Αίγυπτο λόγω αποικιοκρατίας και μετααποικιακών καταστάσεων η θωράκιση έγινε γύρω από μια απλούστευση και συμμόρφωση προς τη δυτική νεωτερικότητα και ουσιοκρατία την οποία με όρους εσωτερίκευσης του οριενταλισμού πρεσβεύει το Ισλάμ. Ένα Ισλάμ στα μέτρα και τα σταθμά του μοραλισμού της αστικής οικογένειας και της προτεσταντικής ηθικής που εξελίχτηκε με τη βία και την κατήχηση στην εκδοχή των ισλαμιστών τρομοκρατών (βλ. Αλ Κάιντα και εξτρεμιστές σαλαφιστές). Η χρήση βίας και ο κανονιστικός λόγος κατήχησης των τελευταίων τούς φέρνει πιο κοντά στο σημερινό μόρφωμα υποκρισίας και αμοραλισμού της Χρυσής Αυγής.

Το παράδειγμα των Αδελφών Μουσουλμάνων και η αντιπαραβολή με τη Χρυσή Αυγή
Το φετινό καλοκαίρι (2013) ταξίδεψα μέσα από μια διατριβή⁵ η οποία πιάνοντας τον αναγνώστη από το χέρι τον ξεναγούσε στα άγνωστα μονοπάτια της γέννησης και της εξέλιξης φονταμενταλιστικών κινημάτων, με αίτημα τον επαναπροσδιορισμό του Ισλάμ και την εργαλειοποίηση της θρησκείας σε περιοχές της Μέσης Ανατολής. Μια τέτοια περίπτωση ήταν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι στον 20ό αιώνα. Η περίπτωση των τελευταίων με είχε στο παρελθόν απασχολήσει για τις ανάγκες της έρευνας και της διδασκαλίας στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του ΠΑ.ΜΑΚ., αλλά επανήλθα στο ζήτημα εντατικά όταν μετά από σκέψεις άρχισα να συσχετίζω το ζήτημά τους με την άνοδο της Χρυσή Αυγής στην Ελλάδα. Η διατριβή αυτή επέτρεψε την τεκμηρίωση μιας υπόθεσης εργασίας την οποία δειλά είχα αρχίσει να διατυπώνω στο πλαίσιο των συζητήσεων που είχαμε ξεκινήσει στην ακτιβιστική συλλογικότητα του Κοινωνικού Εργαστηρίου Θεσσαλονίκης, ένα χρόνο πριν.
Διαβάζοντας τη διατριβή διαπιστώνει κανείς τα εξής: Πρώτα απ’ όλα ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι που προέκυψαν ως αντίδραση στην αποικιοκρατία, γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν σε νέες πόλεις που είχαν οικοδομηθεί κοντά στο Σουέζ για την εξυπηρέτηση των εταιρειών ξένων συμφερόντων στην Αίγυπτο. Μια δεύτερη διαπίστωση, για την οποία ήξερα αποσπασματικά πράγματα, ήταν ότι οι ιδρυτές της και όσοι συμμετείχαν ενεργά προέρχονταν από τη δυναμική ανάπτυξη του χώρου των μεσαίων στρωμάτων που προσδοκούσαν την άνοδο και καθιέρωσή τους στην τάξη της Effendiya, δηλαδή των νέων μορφωμένων και των εμπόρων. Οι τελευταίοι μιμούνταν με αυτόν τον τρόπο τόσο το καθεστώς των πλούσιων γαιοκτημόνων πασάδων, ενώ εκπλήρωναν την προσδοκία εκδυτικισμού κατά τα πρότυπα της αγγλοκρατίας των sir. Μια τρίτη διαπίστωση, για την οποία δεν είχα ιδέα, ήταν ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι ουδέποτε θέλησαν να κυβερνήσουν παρά μόνο να παρουσιάζονται τιμητές των κυβερνώντων και να αποσπούν από αυτούς την προνομιακή συμμετοχή στη διαχείριση της διακυβέρνησης. Τέλος, μια διαπίστωση με την αποδεδειγμένη τεκμηρίωση ότι για όλα αυτά χρησιμοποιήθηκαν τεχνολογίες κατά τα πρότυπα της δυτικής νεωτερικότητας, από το είδος και τον σκοπό της οργάνωσης κατά τα πρότυπα των ιεραποστολικών αποστολών, τις τελετουργίες ή τις πρακτικές φασιστικής έμπνευσης που γέννησε ο Μεσοπόλεμος και ο δυτικός μοντερνισμός που προωθούσε την ομαδική πειθαρχία, ως τεχνολογία εαυτού.
Η διάχυση των ιδεών και των πρακτικών των Αδελφών Μουσουλμάνων που δεν επιθυμούσαν ποτέ την επανίδρυση της κοινωνίας με όρους ισότητας αλλά την αυστηρότερη φορολόγηση των πλουσίων προς ανακούφιση των φτωχών, ήταν συνεπής και με τους όρους αγαστής συνεργασίας με την εξουσία στην επιβολή μοντέλων κυβερνητικότητας (βλ. συνεργασία στον τομέα του υπουργείου περίθαλψης) και τον μετασχηματισμό εντέλει της κοινωνίας υπό την ιδεοληψία της θρησκευτικότητας στη ζωή των Αιγυπτίων. Μια θρησκευτικότητα έτσι όπως την αντιλαμβανόταν αποσπασματικά και όχι σε βάθος ο ιδρυτής της Αλ Μπάανα που δεν ήταν θεολόγος αλλά δάσκαλος. Μια θρησκευτικότητα η οποία, ενώ εξόρκιζε τη σούφικη σχέση δασκάλου-μαθητή που επικρατούσε στην αιγυπτιακή ύπαιθρο, συγχρόνως τη μονοπωλούσε ως την κατεξοχήν συνθήκη της αδελφότητας για τη μοντέρνα διαχείριση της συλλογικότητας σε μια ανταγωνιστική σχέση με τους καθεστωτικούς ουλεμάδες-θεολόγους του Αλ Άζχαρ.
Με τούτα και μ’ εκείνα, οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι κεφαλαιοποίησαν την οριενταλιστική φαντασίωση της Δύσης περί Ισλάμ, συμμορφώνοντάς το στα μέτρα και τα σταθμά της δυτικής μεταφυσικής την οποία επισήμως, και άρα υποκριτικά, κατήγγελλαν, αλλά το κυριότερο προώθησαν τη λογική της «οικογένειας» στην οργάνωση της αδελφότητας. Με άλλα λόγια, οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι μετουσίωσαν το σύμπλεγμα της αποικιακής συνθήκης και μετααποικιακής κατάστασης υιοθετώντας διαχωριστική ρητορική μεταξύ του αιγυπτιακού λαού και των ξένων συμφερόντων, αρνούμενοι να καταγγείλουν την τοπική μεγαλοαστική τάξη και διατηρώντας δυσδιάκριτα και ελαστικά τα όρια συνεργασίας και σύγκρουσης με την τοπική εξουσία, τόσο στην προεπαναστατική περίοδο όσο και στη μετά Νάσερ εποχή. Το σημαντικότερο όμως όλων είναι το γεγονός ότι αυτή η οργάνωση ξεπήδησε και εξέφρασε τα μεσαία στρώματα που με μεγάλη ταχύτητα συνέρρεαν στις πόλεις μετά την εντατική φτωχοποίηση της υπαίθρου.
Η οργάνωση αυτή, η οποία κατηγορήθηκε στη συνέχεια από Δυτικούς ως η ιδρυτική βάση των ισλαμιστικών τρομοκρατικών οργανώσεων, στην ουσία καλλιεργούσε συστηματικά τη συμμόρφωση του μεσαίου χώρου στα νέα καπιταλιστικά δεδομένα, υπό το πνεύμα της αυστηρής υπαγωγής του σε μια νεωτερικότητα. Μια νεωτερικότητα αλά Ισλάμ που έκανε συστηματική χρήση της προτεσταντικής ηθικής και του μοραλισμού της αστικής οικογένειας απαξιώνοντας οποιαδήποτε μορφή αντίστασης ή σούφικου αναχωρητισμού απέναντι στην αυταρχική διακυβέρνηση.
Οι πρακτικές και δραστικές επεμβάσεις τους στον χώρο της υγείας και της εκπαίδευσης δεν μπορεί παρά να μας θυμίζουν τη σημερινή ρητορική και επέμβαση της Χρυσής Αυγής σε αντίστοιχους χώρους, η οποία ζητά κατ’ αναλογία με εκείνους όχι την αλλαγή του κοινωνικού συμβολαίου αλλά την εκ νέου συμμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας στο σύγχρονο πολιτικοοικονομικό κατεστημένο μέσα από την επανίδρυση του ελληνικού εθνικισμού.
Η αίσθησή μου είναι ότι δεν μπορούμε πια να αρνούμαστε την οριενταλιστική και παραπλανητική ρητορική σύμφωνα με την οποία οι οργανώσεις αυτές κατηγορήθηκαν από τους αναλυτές της Δύσης κυρίως ως φονταμενταλιστικές και τρομοκρατικές προκειμένου να αποσιωπηθεί συστηματικά η άλλη πλευρά του έργου τους, δηλαδή η συμμόρφωση των μαζών στη δυτική φιλελεύθερη αντίληψη. Η αντίληψη αυτή που θέλει τα υποκείμενα υποταγμένα στην υπηρεσία της μεγιστοποίησης της παραγωγής και της κατανάλωσης, σήμερα μετασχηματίζει τη ρητορική περί τρομοκρατίας προωθώντας τη θεωρία των δύο άκρων, προκειμένου να εξισωθούν προπαγανδιστικά δύο αφορισμοί: να φύγει ο μπαμπούλας του φασισμού και να ματαιωθεί η προσδοκία για μια διακυβέρνηση αριστερής έμπνευσης.
Σε αντίθεση με την παραπάνω προκλητική προπαγάνδα και μέσα στη συνθήκη του νεοφιλελευθερισμού σήμερα που ανασύρει μνήμες αποικιοκρατικής διακυβέρνησης, ο εφιάλτης της τρομοκρατίας γεννιέται και προκύπτει μέσα από τον φόβο, τις προσδοκίες και τις ματαιώσεις των μεσαίων στρωμάτων τα οποία επιθυμούν να διατηρήσουν ή να ανακτήσουν τα προνόμια που τους στερούνται. Είναι ακριβώς η υπέρβαση αυτού του φόβου που μπορεί να μετατρέψει τη στάση υπαγωγής σε αίτημα ελευθερίας, ισότητας και αξιοπρέπειας,⁶ μακριά από κάθε υποκριτική και εργαλειακή χρήση της θρησκείας, του εθνικισμού ή όποιου άλλου καταφυγίου.

Ο αμοραλισμός της οικογενειοκρατίας στους κόλπους του «μεσαίου χώρου»
Θα κάνω χρήση αναστοχασμού και αυτοναναφορικότητας προκειμένου να ζωντανέψω το επιχείρημά μου: Όταν η Ελλάδα ζούσε με τους ρυθμούς του χρηματιστηρίου στην «εποχή του πλανήτη happy», κατά το χιούμορ του Ν. Μουτσινά, παρουσιαστή τηλεοπτικής λάιφ στάιλ εκπομπής, η δική μου ζωή ένιωθα ότι βιάζεται από την αισθητική, τον θόρυβο και την υποκρισία των πολλών του λεγόμενου μεσαίου χώρου. Αυτών που είχαν την προσδοκία να ανέλθουν οικονομικά και όσο αυξάνονταν τα οικονομικά κέρδη τους από το χρηματιστήριο και τη φοροδιαφυγή τόσο μεγεθύνονταν ο θόρυβος και η επιδειξιμανία τους. Η τρομοκρατία της επιβολής ενός νεοπλουτίστικου λάιφ στάιλ που συνοδευόταν από τις ελληνοκεντρικές παραδοχές του «ελληνάρα» –τις οποίες δεν τολμούσες να αμφισβητήσεις χωρίς να υποστείς πογκρόμ– ξεπερνούσε και το πιο ευφάνταστο σενάριο, και περιόριζε την ελευθερία κάθε κριτικά σκεπτόμενου υποκειμένου που θεωρούσε ότι η διαφύλαξη των κοινών και των δημόσιων αγαθών μας αφορά όλους, οπότε η διαχείρισή τους θα πρέπει να διέπεται από τις αρχές της διαφάνειας και της αξιοκρατίας και όχι από τη διαπλοκή, τις πελατειακές σχέσεις και τη διαφθορά προς όφελος ατομικών και κλαδικών συμφερόντων.
Αν εκείνη την εποχή που ζούσαμε στον πλανήτη happy ο θόρυβος, η επιδεικτική κατανάλωση και ο εθνικισμός των νεόπλουτων μεσαίων στρωμάτων δεν άφηνε πολλά περιθώρια για την ανάπτυξη μιας άλλης αισθητικής ζωής, σήμερα ο διάχυτος φόβος όλων αυτών που παρακολουθούν παθητικά από τους δέκτες τους την επισφαλοποίηση της ζωής τους (επισφάλεια στην εργασία, την περίθαλψη, την εκπαίδευση και τη ζωή), επιτρέπει τον εκφασισμό της κοινωνίας στο σχήμα της βίας και τρομοκρατίας της Χρυσής Αυγής. Οι χρυσαυγίτες, οι οποίοι παρουσιάζονται τιμητές της προηγούμενης κατάστασης, στην ουσία δεν επιθυμούν με τίποτα την ανατροπή του κοινωνικού συμβολαίου κυβερνώντων-κυβερνωμένων, αλλά προβάλλονται ως ρυθμιστές μιας κοινωνικής επανίδρυσης καταγγέλλοντας τα ξένα συμφέροντα και κάνοντας πογκρόμ στους μετανάστες και σε όποιον αποκλίνει από το φαντασιακό της ελληνικότητας και της οικογενειακής κανονικότητας. Η επανίδρυση που φαντασιώνονται φιλοδοξεί να επανεγγράψει με ακραίους εθνικιστικούς όρους –έτσι όπως καρναβαλιστικά τον αντιλαμβάνεται ο αρχηγός τους– το συμβόλαιο των κυβερνώντων με την κοινωνία και όχι βέβαια να αναδιανείμει οικονομικούς πόρους και κοινωνική δικαιοσύνη.
Όλα αυτά οδηγούν στην άνοδο και καθιέρωση της Χρυσής Αυγής ως τρίτης πολιτικής δύναμης στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό. Η Χ.Α. φαίνεται να μεταφράζει και να μετουσιώνει το σύμπλεγμα φόβου και προσδοκίας του μεσαίου χώρου, ο οποίος προκειμένου να μη χάσει τα προνόμιά του εγκλωβίζεται σε μια παρόμοια ρητορική. Τα χαμένα προνόμια που μετουσιώνονται στο ιδεολόγημα του ελληνικού εθνικισμού, πατούν σε τεχνολογίες διαχείρισης εαυτού και ταυτοτήτων που διέπονταν από τις αρχές του αμοραλισμού της οικογενειοκρατίας και όχι από την αλληλεγγύη του κοινοτισμού.
Αυτός ο αμοραλισμός της οικογενειοκρατίας, ως επικρατούσα μορφή επιβίωσης και αρχή πολιτειότητας που κινητοποιεί τις μάζες από τα μεσαία στρώματα στην κατεύθυνση της περιχαράκωσης των κεκτημένων και της ελάχιστης δυνατής απώλειας των ιδιωτικώς ή κλαδικώς, κομματικώς ή γενικώς οικογενειακά κατεχομένων προνομίων και αγαθών, καθιστά δύσκολο το να αναπτυχθούν ή να χάνονται διαπαντός οι μορφές αλληλεγγύης και μοιράσματος στη διαχείριση των κοινών αγαθών, ως προτεραιότητα κοινωνικοποίησης και τεχνολογία εαυτού.
Το βλέπουμε πεντακάθαρα τα τελευταία τρία χρόνια: η όποια εξέγερση ή διαμαρτυρία για τα δυσβάσταχτα μέτρα λιτότητας, περικοπών και χαρατσιών που φέρει την επισφαλοποίηση της ζωής μας παραμένει χωρίς αντίκρισμα εφόσον δεν κεφαλαιοποιείται κομματικά, ενώ η προσδοκία ριζοσπαστικοποίησης της κοινωνίας έχει κολλήσει στο μέγιστο του 33% με τις διάφορες τάσεις της Αριστεράς να μη συμφωνούν για το είδος της διακυβέρνησης που θα μπορούσε να ακολουθήσει αν αυτές οι δυνάμεις κέρδιζαν τις εκλογές κάποια στιγμή.
Η τρομοκρατία της Χ.Α. μετουσιώνει στον δημόσιο χώρο την κρυφή επιθυμία του μεσαίου χώρου να συνεχίσει τις παλιές συνήθειές του. Με άκρατο κυνισμό και χωρίς την παραμικρή αίσθηση αυτοκριτικής και άρα χιούμορ, αυτοί οι άνθρωποι του μεσαίου χώρου επιθυμούν να χρησιμοποιούν τον αμοραλισμό της οικογενειοκρατίας όπως πριν έτσι και κατά την κρίση (το βλέπουμε συνεχώς γύρω μας από τον τρόπο που κερδοσκοπούν οι επιχειρηματίες μη ρίχνοντας τις τιμές, οι φοροφυγάδες και όσοι περιμένουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση προς όφελός τους, αλλά και τη σύγκρουση μεταξύ εργαζομένων στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, την υπεράσπιση των κλαδικών συμφερόντων κ.ά.). Υπ’ αυτούς τους όρους, η όποια συζήτηση για αλλαγή πολιτικού σκηνικού και οραματισμό παραγωγικού μοντέλου θα πρέπει να λαμβάνει συστηματικά υπόψη αυτή την τεχνολογία διαχείρισης, η οποία στην έξαρση της ελληνικής κρίσης γεννά και τροφοδοτεί συνολικά την εθνικοφασιστική εκφορά της Χρυσής Αυγής.
Αυτή η συνθήκη προφανώς παράγει στερεότυπα που γίνονται εύκολα διαχειρίσιμα στη δημιουργία εντυπώσεων του προπαγανδιστικού καθεστωτικού λόγου με στόχο να δημιουργηθεί αφενός συνενοχή (βλ. «Μαζί τα φάγαμε») και αφετέρου διχαστικό και εμφυλιοπολεμικό κλίμα στη λογική του φόβου των δύο άκρων.
Μια αφοπλιστική απάντηση που αποδομεί την παραπάνω φενάκη έρχεται από την Αίγυπτο, την πλατεία Ταχρίρ, την άνοδο και τη γρήγορη πτώση των Αδελφών Μουσουλμάνων: Όσο εύκολα η μεγάλη μάζα των Αιγυπτίων πίστεψε σε αυτούς για ανατροπή του καθεστώτος Μουμπάρακ, το ίδιο υπομονετικά δοκιμάζει σήμερα τους στρατηγούς μια και οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, όπως φάνηκε, δεν μπορούσαν να κυβερνήσουν αλλά μόνο να παρουσιάζονται ως τιμητές και ρυθμιστές της εξουσίας.
Όμως στην Αίγυπτο το τέλος της μετααποικιακής συνθήκης⁷ έχει ήδη σημάνει με τη δεδηλωμένη παραδοχή και τη συνεχή έξοδο και επάνοδο του πλήθους στην πλατεία Ταχρίρ. Μια και το μοντέλο φιλανθρωπίας των Αδελφών Μουσουλμάνων δεν έχει να δώσει διέξοδο, αν και οι στρατηγοί δεν πετύχουν, όπως μου μεταφέρει φίλος Αιγύπτιος που ζει στην Ελλάδα τις απόψεις φίλων και συγγενών του, «υπάρχει πάντα η πλατεία!». Και εκεί πραγματικά γίνεται μάχη να διατηρηθεί ανοιχτή η προσδοκία μιας κοινωνίας αλληλεγγύης παρ’ όλες τις χυδαίες επιθέσεις και επιστροφές των συντηρητικών και εξτρεμιστικών θέσεων που ξεκινούν από τις ιδεοληψίες της θρησκευτικότητας (βλ. βιασμούς των γυναικών που βγαίνουν στην πλατεία από ακραίους σαλαφιστές και την απάντηση των διαδηλωτών με ανάπτυξη ομάδων και μηχανισμών υποστήριξης και προστασίας των θυμάτων).

Η ρευστότητα μετακίνησης των μαζών του μεσαίου χώρου συνιστά συγχρόνως την αδυναμία και το συγκριτικό του πλεονέκτημα για να φέρει ανατροπές. Στην Ελλάδα τίποτε από αυτά δεν πρόκειται να συμβεί εφόσον οι πολλοί είμαστε εγκλωβισμένοι στο ιδεολόγημα αυτών που αρνούνται την κρυπτοαποικιακή συνθήκη και τα συνεπακόλουθα της διαχείρισής της, δηλαδή τη συνέχεια στην πεπατημένη του αμοραλισμού της οικογενειοκρατίας, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η κομματοκρατία και τα κλαδικά συμφέροντα σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται να αιτηθούμε το δικαίωμα στην κοινωνική αξιοπρέπεια⁸ εάν δεν υπάρξει το τέλος στη βούληση των πολλών να συνεχίσουν να ζουν αναξιοπρεπώς σε βάρος των άλλων. Και για να μη μακρηγορώ, «όλα τ’ άλλα λόγια είναι (κυριολεκτικά πια) φτώχεια!»

ΧΡΟΝΟΣ 05 (09.2013)

http://www.chronosmag.eu/index.php/fspe.html

Η Ρίκα Μπενβενίστε για τη ναζιστική ιδεολογία

Η τοποθέτηση της ιστορικού Ρίκα Μπενβενίστε, η οποία ανέπτυξε τη φύση της ναζιστικής ιδεολογίας και κατέληξε στο Ολοκαύτωμα. Η συζήτηση διοργανώθηκε από την Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό" στα πλαίσια του 16ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ στη Θεσσαλονίκη.

Εκδόθηκε ο 15ος τόμος του περιοδικού Εθνολογία (σ. 306) ο οποίος περιλαμβάνει 10 μελέτες, βιβλιοκρισίες, χρονικά.

 

Η απορρύθμιση ως αιτία ανάδυσης ενός εν δυνάμει αυτόνομου ακαδημαϊκού συνδικαλιστικού κινήματος*

*Της Αιμιλίας Βουλβούλη

Αναδημοσίευση από το RedNotebook


http://www.rednotebook.gr/details.php?id=8873#.

Η ταξικότητα της «περιβαλλοντικής προστασίας»: Με αφορμή τα γεγονότα στις Σκουριές*

*Της Αιμιλίας Βουλβούλη


Αναδημοσίευση από το RedNotebook

http://www.rednotebook.gr/details.php?id=8785

Start a Petition by iPetitions.com

Judith Butler: Από την Επιτελεστικότητα στην Επισφάλεια (με ελληνικούς υπότιτλους)

Η διάλεξη αυτή οργανώθηκε το Δεκέμβριο του 2009 από το τμήμα κοινωνικής ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών Πολιτικής Επιστήμης & Κοινωνιολογίας, και το Ερευνητικό πρόγραμμα GeMIC.

ΠΗΓΗ: Re – public

Η νίκη στην υπόθεση «χαράτσι». Του Γιώργου Αγγελόπουλου

Στην πρόσφατη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής πραγματοποιήθηκε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση ανάμεσα στη βουλευτή Λάρισας Ηρώ Διώτη και στον πρόεδρο της ΔΕΗ Αρθούρο Ζερβό. Ο κ. Ζερβός, απαντώντας σε ερώτηση της κ. Διώτη σχετικά με περιπτώσεις όπου υπήρξε διακοπή ηλεκτροδότησης, διευκρίνισε ότι οι εν λόγω διακοπές οφείλονται σε σύγχυση, χάος με τις επαναληπτικές νομοθετικές ρυθμίσεις και στην ύπαρξη προηγούμενων απλήρωτων λογαριασμών και όχι στη μη πληρωμή του «χαρατσιού». Πιστοποίησε δηλαδή αφενός την αδυναμία εφαρμογής μιας παράλογης νομοθεσίας και αφετέρου τη νίκη των πολιτών που εναντιώθηκαν σε αυτήν.

Αν κάτι μένει όρθιο μέσα σε όλα όσα γύρω μας διαλύονται, καταρρέουν και καίγονται είναι η βεβαιότητα των δικών μας δυνατοτήτων. Δυνατοτήτων που με τον πιο απτό τρόπο έγιναν αντιληπτές στο φιάσκο με το λεγόμενο «χαράτσι», δηλαδή το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών (Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε.). Χρειάστηκαν μόλις τρεις μήνες προσπαθειών σε πανελλαδικό επίπεδο και το πολυδιαφημισμένο «χαράτσι» κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Τι να θυμηθούμε; Τις δηλώσεις ότι επίκεινται διακοπές ρεύματος σε ολόκληρα χωριά; Την καθημερινή τρομοκρατία από ορισμένα πανελλαδικής εμβέλειας ΜΜΕ που συνεχώς ανέφεραν περιστατικά διακοπής της ηλεκτροδότησης; Τις σαδιστικής έμπνευσης αναλύσεις ορισμένων τηλεπαρουσιαστών αναφορικά με τις «χιλιάδες που θα βρεθούν χωρίς ρεύμα»; Τον συναγωνισμό ψεύδους ανάμεσα σε υπηρεσιακούς και κυβερνητικούς παράγοντες για το ποιος θα χαμηλώσει παρακάτω τον αριθμό όσων δεν πλήρωναν το «χαράτσι»; Είχαμε φτάσει μέχρι και να ακούσουμε ότι το 91% των καταναλωτών πλήρωσε την πρώτη δόση του Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε!

Οι συλλογικές προσπάθειες των πολιτών ενάντια στο «χαράτσι» έβαλαν ένα οριστικό τέλος σε όλα αυτά. Σήμερα γνωρίζουμε ότι, βάσει στοιχείων της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, ένα ποσοστό μεταξύ 30% - 40% των καταναλωτών δεν πλήρωσε το «χαράτσι». Αφενός, γιατί δεν μπορούσε και, αφετέρου, διότι πείσθηκε ότι η συλλογική αντίσταση θα είχε κάποιο αποτέλεσμα. Έτσι φτάσαμε στην τροπολογία της 1ης Φεβρουαρίου που ουσιαστικά αποσυνδέει την ηλεκτροδότηση από την πληρωμή του Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε. Η τροπολογία ορίζει ότι, αν δεν καταβληθεί το «χαράτσι», μετά την παρέλευση τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία λήξης πληρωμής της πρώτης δόσης, η ΔΕΗ διαγράφει τους υπόχρεους καταναλωτές ως προς το οφειλόμενο ποσό που στη συνέχεια βεβαιώνεται στις αρμόδιες Εφορίες (Δ.Ο.Υ.) Ο μηχανισμός αποστολής από τη ΔΕΗ στις Εφορίες δεν έχει καθοριστεί. Καλά διασταυρωμένες πηγές αναφέρουν ότι η σύγχυση των υπηρεσιών και των μηχανισμών της ΔΕΗ, της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και των Δ.Ο.Υ., καθώς και τα γραφειοκρατικά και νομικά προβλήματα που προκύπτουν, καθιστούν εξαιρετικά χρονοβόρα έως ανέφικτη αυτή τη διαδικασία. Η είδηση δημοσιεύτηκε εντελώς διαστρεβλωμένη στα «ψηλά» ορισμένων μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδων στις 2 Φεβρουαρίου ή αποσιωπήθηκε εντελώς.

Οι πρωτοβουλίες πολιτών που δραστηριοποιήθηκαν ενάντια στην καταβολή του Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε. έθεσαν εξαρχής δύο στόχους: την αποσύνδεση της πληρωμής του από την παροχή ηλεκτροδότησης και την τελική ακύρωση της υλοποίησης του. Ο πρώτος στόχος ήταν εντέλει και ο πιο σημαντικός διότι αποτελούσε τον εκβιαστικό μοχλό για την υλοποίησή του δεύτερου στόχου. Ο στόχος αυτός κερδήθηκε πανηγυρικά. Η επιτυχία αυτή οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες: (α) στο ότι οι κινήσεις πολιτών ανήγαγαν την άρνηση πληρωμής σε σημαινόμενο αντίστασης στις πολιτικές του Μνημονίου, (β) στο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κινήσεων πολιτών δραστηριοποιήθηκαν από τα κάτω και απέφυγαν την ταύτιση με κάποιον πολιτικό χώρο, (γ) στο ότι εστίασαν μονοθεματικά τη δράση τους ενάντια στο «χαράτσι», (δ) στο ότι συνδύασαν κινηματικές πρακτικές με μέτρα θεσμικής πίεσης (εξώδικα, αγωγές, ασφαλιστικά μέτρα) και συνεργάστηκαν με φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, επιμελητήρια και δικηγορικούς συλλόγους προσφέροντας στους πιο επιφυλακτικούς συμπολίτες μας μια θεσμική κάλυψη της κινηματικής αντίστασης.

Η νίκη ενάντια στο «χαράτσι» δείχνει ότι η δράση των πολιτών έφερε χειροπιαστά θεσμικά αποτελέσματα. Απέναντι στην κατάρρευση κυβερνήσεων, κομμάτων και σχεδίων οικονομικής «σωτηρίας» αντιτάσσουμε τις δικές μας δυνατότητες. Δυνατότητες που όσο τις καλλιεργούμε τόσο πιο αποτελεσματικές γίνονται, δυνατότητες που τώρα πρέπει να αξιοποιήσουμε για την διατύπωση μιας συγκεκριμένης πρότασης κυβερνητικής εξουσίας.

*Ο Γιώργος Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου- Παράρτημα Μυτιλήνης

Με αφορμή την ανακοίνωση του Συλλόγου Συμβασιούχων που αναφερόταν στα προβλήματα που δημιουργεί η μη επαναπρόσληψη συμβασιούχων εργαζομένων του Ιδρύματος μας αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι όλων των κατηγοριών μέσα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, εκτιμούμε ότι είναι ανάγκη να γίνει ό,τι είναι δυνατό για την υπεράσπιση των θέσεων εργασίας και των εργαζομένων μέσα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια συγκυρία που όχι μόνο το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και την Ανώτατη Εκπαίδευση αλλά ολόκληρος ο δημόσιος τομέας αλλά και οι εργαζόμενοι γενικά βρίσκονται στο στόχαστρο μιας πρωτοφανούς επίθεσης λιτότητας, περικοπών και αναίρεσης δικαιωμάτων, στο πλαίσιο και των απαιτήσεων της Τρόικας και των επιλογών της πολιτικής εξουσίας.
Ειδικά για τα προβλήματα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχουμε να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα:
Ήδη το Πανεπιστήμιο μας δέχτηκε ένα πολύ σοβαρό χτύπημα με τις περικοπές πιστώσεων για διδάσκοντες με βάση το ΠΔ 407/80, που οδήγησαν στο να έχουμε ήδη δεκάδες συναδέλφους που δεν διδάσκουν ύστερα από πολλά χρόνια εργασίας στο Πανεπιστήμιο, με σοβαρά προβλήματα για τα προγράμματα σπουδών. Επιπλέον, όσοι απασχολούνται έχουν πλέον 9μηνες και όχι 12μηνες συμβάσεις.
Ως προς τις αναθέσεις για υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης, εκτιμούμε ότι το Πανεπιστήμιό μας είχε βρει έναν τρόπο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που δημιουργούσε το θεσμικό πλαίσιο για την υποχρεωτική ανάθεση τους σε ιδιώτες έξω από το πανεπιστήμιο, θεσμικό πλαίσιο που σε άλλους δημόσιους φορείς οδήγησε σε πρωτοφανείς περιπτώσεις σύγχρονης δουλεμπορίας, όπως αυτή που αναδείχτηκε τραγικά με την υπόθεση της Κωνσταντίνας Κούνεβα. Η λύση που επιλέχτηκε εξασφάλιζε ότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να συνεχίζουν να απασχολούνται με στοιχειώδη αξιοπρέπεια. Δυστυχώς, η φετινή προκήρυξη μας επιστρέφει στο καθεστώς των εργολάβων και της ανάθεσης σε ιδιωτικές εταιρείες. Όμως, τέτοιες πρακτικές υπερεκμετάλλευσης δεν έχουν θέση για εμάς στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Ως προς τη μη επαναπρόσληψη πρώην συμβασιούχων εργαζομένων του Πανεπιστημίου μας, ιδίως στην Επιτροπή Ερευνών, θέση μας είναι ότι είναι πολύ σημαντικό το προσωπικό που απασχολήθηκε για μεγάλο διάστημα και προσέφερε ένα κομμάτι του εαυτού στο Πανεπιστήμιο να μπορεί να παραμένει στη θέση του, έστω και με το καθεστώς της επαναπρόσληψης με νέα σύμβαση, ιδίως από τη στιγμή που έχει και τα τυπικά και τα ουσιαστικά προσόντα και συνεχίζουν να γίνονται νέες προσλήψεις. Με αυτή την έννοια δεν μπορούμε παρά να ενώσουμε τη φωνή μας με το Σύλλογο Συμβασιούχων και να καταγγείλουμε τη μη επαναπρόσληψη συμβασιούχων εργαζομένων που εργάστηκαν για μεγάλο διάστημα και να απαιτήσουμε να γίνει ό,τι απαιτείται για την επαναπρόσληψή τους. Άλλωστε, εκτιμούμε ότι η προϋπηρεσία είναι ούτως ή άλλως ένα κρίσιμο κριτήριο για την πρόσληψη προσωπικού. Σίγουρα η επαναπρόσληψη με επισφαλείς συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή έργου δεν συνιστά συνθήκη ιδανική, εφόσον αναπαράγει την επισφάλεια, αλλά είναι προτιμότερη από τη βαρβαρότητα της ανεργίας. Σε κάθε περίπτωση εμείς θα επιμείνουμε να αγωνιζόμαστε, έτσι ώστε όλες οι θέσεις προσωπικού στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου να καλύπτονται από μόνιμο προσωπικό με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.
Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε παρά να υπογραμμίσουμε τα ερωτηματικά που δημιουργεί το γεγονός ότι ανάμεσα στους συναδέλφους που δεν επαναπροσλήφθηκαν συμπεριλαμβάνεται και συνάδελφος με ενεργό συνδικαλιστική δράση στο Σύλλογο Συμβασιούχων. Δεν ζητήσαμε ποτέ ειδική μεταχείριση των συνδικαλιστών, αλλά δεν μπορούμε και να ανεχτούμε σε καμιά περίπτωση αρνητική μεταχείριση εργαζομένων για τη συνδικαλιστική τους δράση.
Σίγουρα μεγάλο μέρος των προβλημάτων που αφορούν την εργασιακή πραγματικότητα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου προέρχονται από αυθαίρετες και άδικες επιλογές της πολιτικής εξουσίας, όπως αυτό αποτυπώνεται στις περικοπές προϋπολογισμών, τα μέτρα προώθησης της ελαστικής απασχόλησης και βέβαια όλα τα σχέδια συρρίκνωσης του δημόσιου τομέα μέσα από μέτρα όπως η εφεδρεία. Όμως, επειδή υπάρχουν και αποφάσεις που λαμβάνονται στο επίπεδο του Ιδρύματος είναι εξαιρετική ανάγκη να υπάρχει διαφάνεια, δημόσια συζήτηση των προτεραιοτήτων και των ιεραρχήσεων και φυσικά ενιαία κριτήρια για όλους. Ιδιαίτερα θέλουμε να τονίσουμε την ανάγκη διαφάνειας σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του ΕΛΕ και της Επιτροπής Ερευνών ειδικά από τη στιγμή που διαχειρίζεται σημαντικό μέρος των προσλήψεων στο Ίδρυμά μας αλλά και της συνολικής δαπάνης του.
Σε κάθε περίπτωση θέλουμε να επιβεβαιώσουμε τη διάθεση μας κινηθούμε με τρόπο συντονισμένο για την υπεράσπιση των θέσεων εργασίας, των εργαζομένων και των εργασιακών σχέσεων όλων των εργαζομένων. Άλλωστε, ξέρουμε καλά ότι τα πράγματα, εάν δεν αντισταθούμε θα γίνουν πολύ χειρότερα. Η εφεδρεία, οι κάθε είδους προτάσεις για διοικητική αναδιοργάνωση, ο περιβόητος «πανεπιστημιακός Καλλικράτης», αλλά και οι κίνδυνοι ότι αυτές τις αποφάσεις θα παίρνουν αυθαίρετα τα «Συμβούλια Διοίκησης», καθιστούν αυτό τον αγωνιστικό συντονισμό ακόμη πιο επιτακτικό. Δικό μας όπλο η αλληλεγγύη, η συλλογικότητα και ο κοινός αγώνας για το δημόσιο πανεπιστήμιο και τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Ανακοίνωση ΚΣ Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου (16/01/2012) ΕΠΕΙΔΗ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΤΟ 2013

Με πίεση από όλ...ους και κοινούς αγώνες είδαμε επιτέλους κάποιους διορισμούς συναδέλφων ανά τη χώρα και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Όμως δεν μας βρήκαν όλους εδώ. Δεν επέστρεψαν οι συνάδελφοι μας που έφυγαν μετά την περικοπή των θέσεων 407, εκατοντάδες μέλη ΔΕΠ παραμένουν αδιόριστα σε όλη την Ελλάδα μαζί με εκλεγμένα μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου μας και έτσι συνάδελφοι, πολλές φορές με πολυετή προσφορά στην επιστήμη, βλέπουν να τους δείχνουν το δρόμο της μετανάστευσης στις χώρες των δανειστών μας οι υπαίτιοι για τη διάλυση του δημόσιου τομέα. Σε όσες θέσεις 407 διασώθηκαν μένει ο δρόμος της ατομικής χρεοκοπίας, της προσωπικής επιδότησης της ίδιας τους της εργασίας (όσων είναι σε θέση να το κάνουν) ή της παραίτησης, καθώς οι 9μηνες συμβάσεις δεν επαρκούν πια ούτε για τα έξοδα μετακίνησης. Το 2012 αρχίζει με τους πλέον αδύναμους, τους συμβασιούχους και τους εργαζόμενους με ιδιαίτερα ελαστικές μορφές εργασίας στην καθαριότητα να κινδυνεύουν είτε με απόλυση είτε με επιστροφή στο καθεστώς υπερεκμετάλλευσης. Σε μια προηγούμενη περίοδο το Πανεπιστήμιο Αιγαίου είχε επιλέξει να βρει τρόπους για να εξασφαλίζεται η απασχόληση και η αξιοπρέπεια του προσωπικού καθαριότητας και φύλαξης και να αποφύγουμε φαινόμενα σαν αυτά που τόσο τραγικά ανέδειξε η υπόθεση Κούνεβα. Ο τρέχων διαγωνισμός που προκήρυξε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου δεν πρέπει να μας φέρει στο καθεστώς των ιδιωτών εργολάβων. Η νέα χρονιά δεν θα βρει βέβαια εντός του Ιδρύματος και αρκετούς άλλους συμβασιούχους από τον ΕΛΕ ως τα τμήματα. Γιʼ αυτό και εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στο Σύλλογο Συμβασιούχων που διαμαρτυρήθηκε για τη μη επαναπρόσληψη μελών του μετά από χρόνια εργασίας και συντασσόμαστε με τα αιτήματά του, στο πλαίσιο του αγώνα και της αγωνίας να διαφυλαχθούν οι θέσεις εργασίας. Εκτός, όμως, από τη συμπαράσταση όλων των συναδέλφων σε αυτούς που βρέθηκαν πρώτοι στη γραμμή της εξόντωσης χρειάζεται και πρόνοια για τη δημιουργία ενός μετώπου αντίστασης στον ευτελισμό της ανθρώπινης εργασίας και ζωής. Αλλιώς, κανείς δεν γνωρίζει αν θα βρεθεί κάποιος - στην εποχή των Επιτρόπων - να μιλήσει για τις άλλες απολύσεις στις οποίες η Τρόικα, ζητώντας μείωση του δημόσιου τομέα κατά 30%, αποσκοπεί: πιθανότατα την απόλυση καθενός από εμάς. Γιʼ αυτό και επιμένουμε στο δρόμο της συμπόρευσης και του αγωνιστικού συντονισμού όλων των συλλόγων του Πανεπιστημίου Αιγαίου ενάντια στην κατάλυση της δημόσιας παιδείας, τη συρρίκνωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης μέσα από συγχωνεύσεις και καταργήσεις τμημάτων και Ιδρυμάτων, τις απολύσεις προσωπικού όλων των βαθμίδων. Με τις πιο συναδελφικές ευχές μας για μια χρονιά δικαιοσύνης και αξιοπρέπειας. Το ΚΣ του Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου

Σεμινάριο εθνογραφικής έρευνας

Τετάρτη 18-01-2012

Αριστείδης Σγατζός, Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Δάσκαλος

«Βρέξει παππου /Ψάρια παντού/Να βγουν οι αμανίτις / Να φάν οι Αρβανίτις…»

Μια πρωτόλεια προσπάθεια διερεύνησης της ενασχόλησης, συλλογής και κατανάλωσης των αυτοφυών μανιταριών στη Λέσβο.


Στο κτήριο της Καραντώνη στις 20:00.

ΓΚΙ ΝΤΕΜΠΟΡ : τελευταίος φιλόσοφος της Επανάστασης;

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
INVITATION

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ - ΓΚΙ ΝΤΕΜΠΟΡ : τελευταίος φιλόσοφος της Επανάστασης;
TABLE RONDE - GUY DEBORD : dernier philosophe de la Révolution?

16 Δεκεμβρίου 2011, από τις 16μμ έως τις 19μμ
16 Décembre 2011, de 16h00 à 19h00

Aίθουσα Γ. ΝΕΧΑΜΑ, 2ος όροφος, Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης
Salle J. NEHAMA, 2ème étage, Institut Français de Thessalonique

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ / ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ από την ομάδα "horror vacui" με τίτλο :
" Όμορφα παιδιά, η περιπέτεια πέθανε!!"

INSTALLATION / PERFORMANCE par le groupe "horror vacui" intitulée :
" Beaux gosses, l'aventure est morte!!"
16h00-17h30
Υποδοχή του κοινού στο φουαγιέ της αίθουσας Γ. Νεχάμα από την ομάδα περφόρμανς « horror vacui » (Άκης Κερσανίδης, Ισαβέλλα Μαρτζοπούλου, Στέργιος Μπαρές, Μαρία Οικονόμου, Χρύσα Τζελέπη) με τίτλο:

" Όμορφα παιδιά, η περιπέτεια πέθανε!!"

Πρώτο μέρος
Πολιτικό και φιλοσοφικό έργο του G. Debord

• Christian Thimonier : χαιρετισμός και εισαγωγική ομιλία
• Σπύρος Μαρκέτος : Πολιτική επικαιρότητα του έργου του Guy Debord σήμερα
• Δημήτρης Κοσμίδης : « Guy Debord, πολιτικός φιλόσοφος ή στοχαστής του πολέμου; Η πρόσληψη του έργου του από τον Giorgio Agamben »

17h30-18h00 : καφέ + περφόρμανς στο φουαγιέ Γ. Νεχάμα

18h00-19h00
Δεύτερο μέρος
Καλλιτεχνικό προφίλ του G. Debord

• Bill Balaskas : « Αντανακλάσεις του Θεάματος : προσεγγίζοντας τον Debord μέσα από μια εικαστική έκθεση »
• Αγγελική Γραμματικοπούλου : « Η σιωπή της εικόνας στον κινηματογράφο του Guy Debord »
• Γεώργιος-Ίκαρος Μπαμπασάκης : Η Επανάσταση στὴν ᾽Υπηρεσία τῆς Ποίησης. Ο Guy Debord ὡς ο Τελευταῖος Μείζων Ποιητὴς

19h00-19h30 : Συζήτηση

19h30-20h00 : συνέχεια και τέλος της περφόρμανς « horror vacui » και ξενάγηση στην έκθεση από τον Βασίλη Μπαλάσκα και την επιμελήτρια.

Σεμινάριο εθνογραφικής έρευνας

Τρίτη 29-11-2011

Αιμιλία Βουλβούλη, διδάσκουσα Τμ. Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας Παν/μίου Αιγαίου

"'Κρίση, ξε-κρίση η γέφυρα θα γίνει': Η διαμαρτυρία ενάντια στην κατασκευή της Τρίτης Γέφυρας στο Βόσπορο ως διαμαρτυρία ενάντια στον αυταρχικό καπιταλισμό"

Στο κτήριο της Καραντώνη στις 20:00

18o Πανελλήνιο Μεταπτυχιακό Εντατικό Σεμινάριο-Συνέδριο για Υποψήφιους Διδάκτορες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ
ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα Κοινωνιολογίας
Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσης
και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας
Πανεπιστημιούπολη Γάλλου - Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο.
27- 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

Πέμπτη 27 Οκτωβρίου 2011

16:30 – 18:00 Εγγραφή Συνέδρων ΞΕΝΙΑ

Έναρξη Εργασιών - Χαιρετισμός

18:00 – 20:30 Στρογγυλό Τραπέζι «Εργασία και κοινωνία της εργασίας σε κρίση» ΞΕΝΙΑ
Ομιλητές:

Σκ. Παπαϊωάννου: «Κρίση, κριτική και συγκεκριμένη ουτοπία»

Α. Δεδουσόπουλος: «Κρίση και εργασιακές σχέσεις»

Θ. Αλεξίου: «Κρίση, παιδεία και εργασία»

Ι. Ψημμένος: «Κρίση και μετανάστευση»

Σπ. Λαπατσιώρας: «Οικονομική κρίση»

Συντονιστής: Σκ. Παπαϊωάννου.

21:00: Δείπνο

Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2011

09.00 - 14:00: Ομάδες Εργασίας

14:00: Μεσημβρινό διάλειμμα – Γεύμα

16:30 - 19:00: Ομάδες Εργασίας

19:00 - 21:00: Στρογγυλό Τραπέζι «Αθλητισμός, κουλτούρες του σώματος και ταυτότητες στις κοινωνικές επιστήμες» Αμφιθέατρο Δ6

Ομιλητές:

Γ. Ζαϊμάκης: «Φαντασιακές κοινότητες και πολιτικές της ταυτότητας στην ύστερη νεωτερικότητα:Οπαδικές αντιθέσεις στο ελληνικό ποδόσφαιρο».

Δ. Παπαγεωργίου & Γ. Νικολακάκης: «Αθλητικό θέαμα και δημόσιες ‘περσόνες’».

Σ. Γεωργούλας: «Έγκλημα, (ηλεκτρονική) επιτήρηση και τιμωρία στον αθλητισμό, υπό την κριτική εγκληματολογική οπτική».

Συντονίστρια Ελένη Φουρναράκη.

Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2011

09.00 - 14:00: Ομάδες Εργασίας

14:00: Μεσημβρινό διάλειμμα – Γεύμα

16:30 - 18:30: Ομάδες Εργασίας

18:30 - 21:00: Στρογγυλό Τραπέζι «Προφορικές ιστορίες και βιογραφίες: διεπιστημονικά ζητήματα αφηγηματικής ανάλυσης». Αμφιθέατρο Δ7

Ομιλητές/τριες: Ρ. Βαν Μπούσχοτεν: «Ο λόγος και η υπέρβασή του: αναζήτηση της πολυφωνίας στην ανθρωπολογική έρευνα»

Μ. Ρεπούση: «Προφορικότητα και Μουσεία»

Π. Πανταζής: ««Συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ της βιογραφικής προσέγγισης και της
δια/του λόγου ψυχολογίας»

Γ. Τσιώλης: «Η βιογραφική αφηγηματική προσέγγιση στην κοινωνιολογική έρευνα: κριτικές
επισημάνσεις»

Συντονιστής: Γιώργος Τσιώλης.

21:00: Δείπνο

Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2011

09:00 - 12:00: Ομάδες Εργασίας

12:00 - 14:00: Αποτίμηση εργασιών συνεδρίου Α3-1

Λήξη Συνεδρίου

14:00: Γεύμα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑ

Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2011

Θεματική: «Υγεία, ασθένεια, ιατρική: ιατρικοποίηση κι επιτήρηση του σώματος» Αίθουσα Α3-2

09.00 - 14:00: Α’ Συνεδρία

Συντονισμός: Σεβαστή Τρουμπέτα

Αίγλη Χατζούλη, Οι προσλήψεις του σώματος την εποχή της βιοϊατρικοποίησης.

Χρήστος Κουρούτζας, Η Γενετική Επιτήρηση του σώματος μέσω των Βιο-Τραπεζών. Ο Βιο-Έλεγχοςτου κράτους ως ‘νέα ευγονική’ στις εγκληματολογικές αναλύσεις.

Κωνσταντίνος Γανωτής, Ο ρόλος της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης στη διαδικασία της
ποινικοποίησης.

Ευγενία Ηλιάδου, Παράτυπη μετανάστευση στην Ελλάδα και κυρίαρχος λόγος περί ασθένειας. Το παράδειγμα των Κέντρων Πρώτης Υποδοχής και Καταγραφής (ΚΕΠΥ).


16:30 - 19:00: Β’ Συνεδρία

Συντονισμός: Ντιάννα Τράκα

Μαρίνα Νικολάου, Άτομα με αναπηρίες, τα δικαιώματά τους και η ένταξή τους στην εργασία ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 2006για τα άτομα με αναπηρίες.

Μάνος Σαββάκης, Ιατρική Επιστήμη, Ασθένεια και Θάνατος: Μια Μικροκοινωνιολογική Ποιοτική Προσέγγιση

Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2011

Θεματική: «Ψυχιατρική, ψυχοτρόπες ουσίες, εαυτός» Αίθουσα Α3-2

09.00 - 14:00: Α’ Συνεδρία

Συντονισμός: Μανόλης Τζανάκης

Ελπίδα Ρίκου, Καλλιτεχνικές πρακτικές στη σύγχρονη ελληνική ψυχιατρική: η τέχνη ως τεχνική αναμόρφωσης σωμάτων και συναισθημάτων

Νεφέλη- Μαργαρίτα Ρουμελιωτη, Η έννοια του συμπτώματος μέσα από τον ψυχιατρικό και
ψυχαναλυτικό Λόγο και οι κοινωνικές τους προεκτάσεις

Ιφιγένεια Κωβαίου, Σεξουαλικότητα & μορφές ακρωτηριασμού: Η περίπτωση της κλειτοριδεκτομής

Αγγελική Δρογγίτη, Αυτοκτονία και Ολοπαγή Ιδρύματα, Το παράδειγμα του ελληνικού στρατού


16:30 - 18:30: Β’ Συνεδρία

Συντονισμός: Ντιάννα Τράκα

Μανόλης Τζανάκης Η έννοια του εαυτού στον ύστερο Foucault ως αναλυτικό εργαλείο κατανόησης της χρήσης ψυχοφαρμάκων στη μετά-ασυλική εποχή.

Βουλβούλη Αιμιλία, Φύλο και Βιοπολιτική: Η Σχέση των Γυναικών με τα Ψυχοτρόπα Φάρμακα.

Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2011

Θεματική: «Μεθοδολογικοί προβληματισμοί: συγκριτική έρευνα και χρήση λογοτεχνικών
πηγών» Αίθουσα Α3-2

09:00 - 12:00: Α’ Συνεδρία
Συντονισμός: Σεβαστή Τρουμπέτα

Αγγελική Τσιμπουκάκη, Ιατρική και διαχείριση του χρόνου στο «Μαγικό Βουνό» του Thomas Mann.

Ιωσηφίνα Τσουδερού, Κοινωνική Ενσωμάτωση των Ηλικιωμένων μέσω των κοινωνικών πολιτικώνενίσχυσης, των Δικτύων Κοινοτικής Φροντίδας- Συγκριτική μελέτη μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.

Συνέντευξη του Μάικλ Χέρτσφελντ με θέμα την κρίση στην Ελλάδα

Η Ελλάδα ζει από παλιά σε κρίση

Ο Βρετανός ανθρωπολόγος Μάικλ Χέρτσφελντ αναφέρεται στα κακώς κείμενα και στα στερεότυπα που μας παγιδεύουν Της Μαργαριτας Πουρναρα από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Σπάνια συναντάς ξένο που να γνωρίζει τόσο καλά την Ελλάδα. Ο Βρετανός ανθρωπολόγος Μάικλ Χέρτσφελντ, ο οποίος διδάσκει στο Χάρβαρντ, έχει ζήσει μεγάλα διαστήματα στη χώρα μας, μιλάει άπταιστα τη γλώσσα μας, ξέρει την ιστορία μας, τα χούγια μας. Σε μια πρόσφατη επίσκεψή του έπεσε θύμα κλοπής, αλλά δεν πτοήθηκε. Εξακολουθεί να μας βλέπει με αγάπη, ασκώντας ταυτόχρονα κριτική σαν αυστηρός αλλά ακριβοδίκαιος φίλος. «Η Ελλάδα δεν έχει γίνει βίαιη χώρα, όπως την παρουσιάζουν πολλοί ξένοι δημοσιογράφοι. Απλώς, συμβαίνουν περισσότερες πράξεις βίας εξαιτίας της δομικής βίας που η ίδια η χώρα έχει υποστεί κατά καιρούς», είναι οι πρώτες του κουβέντες στην τηλεφωνική μας επικοινωνία με τη Βοστώνη, όπου βρίσκεται.
– Περιμένατε ότι μια ημέρα η χώρα θα αντιμετώπιζε αυτήν την κατάσταση;
– Η Ελλάδα ζει ανέκαθεν σε κατάσταση κρίσης. Αυτό το φαινόμενο είναι αποτέλεσμα της σχέσης της χώρας με τις δυτικές δυνάμεις, καθώς την έχουν αντιμετωπίσει ως αντικείμενο περιφρόνησης ή και χρησιμότητας. Εχετε παίξει πολιτικά και πολιτισμικά πολλές φορές στην ιστορία σας τον ρόλο του τοποτηρητή μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
– Μπορεί κανείς να μιλήσει για το ποιος ευθύνεται για την κρίση;
– Η συζήτηση που γίνεται για το ποιος φταίει είναι μια παλαιά ιστορία. Ακόμα και πριν από τη χούντα οι ξένοι έλεγαν ότι οι Ελληνες είναι ανεύθυνοι και δεν θέλουν να βλέπουν τον δικό τους ρόλο, ενώ οι Ελληνες πίστευαν στην ύπαρξη ξένου δακτύλου. Με έναν τρόπο ισχύουν και τα δύο. Η τάση ευθυνοφοβίας των Ελλήνων να ασχολούνται περισσότερο με το ποιος φταίει και λιγότερο με το να βρεθεί μια λύση είναι κάτι που θα επηρεάσει τη μελλοντική κατάσταση της χώρας. Από την άλλη, από τότε που γεννήθηκε το ελληνικό κράτος αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής σκοπιμότητας από τη Δύση και όχι μόνον. Η όλη ιστορία της Ελλάδας είναι μια απόπειρα αλλεπάλληλων προσπαθειών να απελευθερωθεί από την επιρροή των Δυτικών, αλλά ταυτόχρονα και να εκμεταλλευτεί –δικαιολογημένα ίσως ως μικρή χώρα– τα πλεονεκτήματα του να ανήκει στο στρατόπεδο της Δύσης. Τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον, έχει υποχωρήσει η εθνικιστική τάση να τα ρίχνετε όλα στους Οθωμανούς. Ακόμα και αυτή η συμπεριφορά, βέβαια, αντανακλά μια δυτική αντίληψη ότι η Δύση ταυτίζεται με την πρόοδο και η Ανατολή μόνο με αρνητικά χαρακτηριστικά. Σήμερα, γίνεται περισσότερο αντιληπτός και αποδεκτός ο ρόλος του οθωμανικού πολιτισμού στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Παλαιότερα οι Ελληνες είχαν μάθει να ρίχνουν την ευθύνη για όλες τις δήθεν πολιτισμικές αδυναμίες τους στην επίδραση ξένων κατακτητών και γειτόνων
– Η ελληνική κρίση και η κάλυψή της από τον διεθνή Τύπο αναβίωσε αλλά και δημιούργησε νέα στερεότυπα για τον ελληνικό λαό;
– Προϋπήρχαν ορισμένα αρνητικά στερεότυπα, τα οποία ενίσχυσαν οι ελληνικές κυβερνήσεις με την πολιτική τους. Η αρχική απροθυμία της γερμανικής κυβέρνησης να βοηθήσει στην επίλυση της ελληνικής οικονομικής κρίσης οφειλόταν εν μέρει ότι στο εσωτερικό της χώρας αυτής, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται με περιφρόνηση. Δυστυχώς, τα στερεότυπα μας παγιδεύουν σε έναν τρόπο σκέψης, με αποτέλεσμα να πέφτουμε σε έναν, επιφανειακά τουλάχιστον, ατελείωτο φαύλο κύκλο. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τους ξένους αλλά και για εσάς τους Ελληνες. Πιστεύετε ότι δεν είσαστε άξιοι απόγονοι των σπουδαίων σας προγόνων, απορρίπτοντας τον σύγχρονο πολιτισμό σας. Ιδού η μεγαλύτερη σύγχρονη τραγωδία σας. Αυτό δίνει την απαιτούμενη λαβή στους Δυτικούς να σας βάζουν χαλινάρι, διότι πιστεύετε ότι πρέπει να σας καθοδηγήσουν στο «σωστό». Πρόκειται για κλασική ένδειξη του φαινομένου που έχω ονομάσει «κρυπτοαποικιοκρατία». Παρότι δηλαδή δεν υπήρξατε ποτέ αποικία, αφήσατε τους ξένους να σας υπαγορεύσουν τον «σωστό» πολιτισμό, σύμφωνα με τις δικές τους προκαταλήψεις. Θα σας διηγηθώ μια ιστορία. Ηρθα μια φορά στην Ελλάδα λίγο μετά την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Στο αεροδρόμιο, αντί να συναντήσω το χάος, είδα μια οργανωμένη ουρά ανθρώπων που περίμεναν ταξί. «Είδατε, κύριε», μου είπε ένας παρευρισκόμενος, είτε με ειρωνεία είτε με περιφρόνηση, «τώρα γίναμε Ευρωπαίοι!», απαντώντας στη δική μου έκφραση έκπληξης. Τέτοια απάντηση, αν την αντιληφθούμε κυριολεκτικά, θα σήμαινε πως είσαστε πολιτισμικά υπόδουλοι. Δηλαδή μόνο στην Ευρώπη, υπάρχει ευγένεια και τάξη;
– Η κρίση έχει δημιουργήσει μεγάλη αμφισβήτηση του πολιτικού κατεστημένου στην Ελλάδα. Θα δούμε στο μέλλον ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής δράσης; Θα παταχθεί η διαφθορά;
– Μπορεί να οδηγήσει πολλούς Ελληνες να μην ψηφίζουν πια πολιτικούς που φέρουν γνωστό όνομα, να αλλάξει το θέμα των πολιτικών δυναστειών. Σε ό, τι αφορά τη διαφθορά, οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι αναγνωρίζουν ότι πολλές φορές το ρουσφέτι λειτουργούσε για να έχουν θέση στο σύστημα οι πιο φτωχοί. Η πολιτική πατρωνία είχε αυτόν το λόγο ύπαρξης. Οι φτωχοί ψήφιζαν τους προστάτες και εκείνοι με τη σειρά τους παρείχαν θέσεις στο δημόσιο σύστημα. Το πρόβλημα είναι ότι οι Ελληνες ηγέτες έλεγαν ότι θα πατάξουν τη διαφθορά ενώ την προστάτευαν! Ισως στο μέλλον να προκύψει ένας Ελληνας πολιτικός, που θα προβάλει ως πλεονεκτήματα όχι την πονηριά αλλά την εντιμότητα και την ηπιότητα. Αυτό θα πετύχει μόνο αν φτιάξει έναν μηχανισμό που να μπορούν όλοι να ελέγξουν αν πράγματι είναι έντιμος. Οπως επίσης κοινωνική ισορροπία θα επέλθει εάν οι πλουσιότεροι φορολογηθούν βαρύτερα και δεν υπάρχουν εξαιρέσεις γι’ αυτούς. Δυστυχώς ακόμα και στις ΗΠΑ, λόγω μιας στρεβλής αντίληψης, ακόμα και πολλοί φτωχοί άνθρωποι υποστηρίζουν την καμπάνια των Ρεπουμπλικανών για λιγότερους φόρους ακόμα και στους πλούσιους.
Η δομική βία της Αστυνομίας– Τελευταία έχει ενταθεί το πρόβλημα της μετανάστευσης προς την Ελλάδα. Τι πιστεύετε ότι θα γίνει;
– Οταν πήγα να δώσω κατάθεση στην αστυνομία μετά την κλοπή, οι αξιωματικοί με ρωτούσαν συνέχεια αν οι δράστες ήταν αλλοδαποί, διότι σύμφωνα με τις στατιστικές το 80% των δραστών είναι ξένοι. Μα είναι λάθος τρόπος να χρησιμοποιείς τη στατιστική. Το 80% όσων συλλαμβάνονται να παρανομούν είναι αλλοδαποί. Οι άλλοι που είναι ελεύθεροι; Διότι και η ίδια η αστυνομία αντανακλά τη δομική βία. Ακούω Ελληνες να λένε: «Δεν είμαι ρατσιστής, αλλά...». Το «αλλά» τα λέει όλα! Καλύτερα να τα βάλει κανείς με τους Ελληνες πολιτικούς, που δέχτηκαν τους όρους που συμφωνήθηκαν στη Λισσαβώνα για τον έλεγχο των μεταναστών στην περιοχή Σένγκεν παρά με τους μετανάστες, που είναι εξίσου θύματα αυτών των μέτρων και της δομικής βίας που βασανίζει και τους Ελληνες.

Ανθρωπολόγοι αποκαλύπτουν απάτη του BBC

BBC: Εμφάνισε φιλήσυχους ιθαγενείς ως «άγριους και σεξομανείς»

Κοινωνικοί ανθρωπολόγοι λένε ότι η φυλή Ματσιτζένκα του Αμαζονίου είναι «διακριτική και φιλήσυχη»

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΣΟΤΕΡΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΕΥΧΟΣ 27

Κυκλοφόρησε το 27ο τεύχος της Eπιθεώρησης ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ.
Ο θεματικός πυρήνας του τεύχους αναφέρεται στο ζήτημα των εκλογών και στις πολυεπίπεδες εκλογικές διαδικασίες που διεξάγονται σε μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Πρόκειται κατ’αρχάς για γενικές εκλογές (λέγονται και «πρώτης τάξης»), από τις οποίες προκύπτει η κυβέρνηση μιας χώρας, αλλά και για ενδιάμεσες ή «δεύτερης τάξης» εκλογές που διεξάγονται με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση των αντιπροσωπευτικών σωμάτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των συμβουλίων στους δήμους και τις περιφέρειες μιας χώρας. Επιπλέον, εκλογές διεξάγονται για την άμεση έκφραση της θέλησης ενός τμήματος του λαού –εκείνων που είναι οργανωμένοι ή και φίλα προσκείμενοι σε ένα κόμμα– στο ζήτημα της εκλογής του κομματικού αρχηγού ή και για την έκφραση της θέλησης της ολότητας του λαού σε μια διαδικασία με δημοψηφισματικό περιεχόμενο.
Οι εκλογές αποτελούν «τη δημοκρατική έκφραση της πάλης των τάξεων», συνήθιζε να λέει ο Σέιμουρ Μάρτιν Λίπσετ. ‘Ομως, εδώ και αρκετές δεκαετίες ο διαμεσολαβητικός και εκφραστικός ρόλος των εκλογών έχει ατονήσει. Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού είναι ότι από «δημοκρατική έφραση της πάλης των τάξεων» οι εκλογές έχουν μεταμορφωθεί σε όχημα για την μεταφορά της δυσαρέσκειας και της διαμαρτυρίας των πολιτών από τον βιωμένο μικρόκοσμo στην κεντρική πολιτική σκηνή.
Τα ζητήματα αυτά εξετάζονται στα πέντε κείμενα του θεματικού πυρήνα της έκδοσης. Επιπλέον, στο τεύχος δημοσιεύονται κείμενα που εξετάζουν το ρόλο της κοινωνίας πολιτών στην Τουρκία, καθώς και το επικαιρο ζήτημα της σημασίας που κατέχει η οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας για τη διατήρηση και την εδραίωση σε αυτήν της δημοκρατίας.
Το τεύχος κυκλοφορεί με τη αναδημοσίευση μιας ομιλίας του πρώτου εκλεγμένου καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στην Ελλάδα, Γεωργίου Κ. Βλάχου, που αναφέρεται στη σχέση Τεχνολογικής Επανάστασης και Πολιτικής.
Στο 27ο τεύχος του ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ περιλαμβάνεται, τέλος, ένα βιβλιογραφικό δοκίμιο για την άκρα δεξιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη, καθώς και πέντε βιβλιοκριτικές νέων εκδόσεων.
Στους συγγραφείς του τεύχους ανήκουν, ακόμη, οι
Χρ. Βερναρδάκης,
Β. Γεωργιάδου,
Γ. Κωνσταντινίδης,
Π. Βασιλόπουλος,
Β. Αρανίτου,
Α. Κατσανίδου,
Στ. Σκρίνης,
Ρ. Νέζη,
Κ. Πιερίδης,
Α. Καφέ,
Α. Βουλβούλη,
Χρ. Τάσσης,
Κ. Ελευθερίου.

Η Επιθεώρηση ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ κυκλοφορεί τρεις φορές το χρόνο από τις εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Προλεγόμενα

Θεματικός πυρήνας: Εκλογές πρώτης, δεύτερης και τρίτης τάξης: κόμματα, ηγεσία, αποχή

Παύλος Βασιλόπουλος, Χριστόφορος Βερναρδάκης, Η εκλογική αποχή στην Ελλάδα: 2000-2009

Αναστασία Καφέ, Ρούλα Νέζη, Κωστής Πιερίδης, Ποιοι δεν ψηφίζουν και γιατί.
Μελέτη της αποχής στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του Νοεμβρίου 2010

Κώστας Ελευθερίου, Χρύσανθος Τάσσης, Εσωκομματική πολιτική και στρατηγική του κράτους: το ‘συμμετοχικό’ εγχείρημα του ΠΑΣΟΚ (2004-2009)

Γιάννης Κωνσταντινίδης, Αλεξία Κατσανίδου, Αρχηγοί σε δεύτερο ρόλο πριν και
μετά την αλλαγή τρόπου εκλογής κομματικής ηγεσίας

Σταύρος Σκρίνης, Οι εκλογές για το βασκικό κοινοβούλιο: κύριες εκλογές ‘δεύ-
τερης τάξης

Γεώργιος Κ. Βλάχος, Η τεχνολογική επανάσταση και η Πολιτική

Έρευνα

Περιβαλλοντικές συγκρούσεις στην Τουρκία: κράτος, κοινωνία πολιτών και
δημόσια ζωή (Αιμιλία Βουλβούλη)

Ξαναδιαβάζοντας τους κλασικούς

‘Όσο περισσότερο ευημερεί μια χώρα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα
να διατηρηθεί σε αυτήν η δημοκρατία’. Η επικαιρότητα (;) μιας αναλυτικής παρατήρησης (Βάλια Αρανίτου)

Βιβλιογραφικό δοκίμιο

Η ελληνική Άκρα Δεξιά στον χώρο και στον χρόνο: η συγκριτική της διάσταση (Βασιλική Γεωργιάδου)

Βιβλιοκριτικές

Ιωάννα Τσιβάκου, Εν κινδύνω. Από την τεχνολογία στην ηθική (Ιορδάνης Παπαδόπουλος)

Tim Bale, Πολιτική στις χώρες της Ευρώπης: πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και αλληλεπιδράσεις (Μάνος Τσατσάνης)

Πάνος Καζάκος, Από τον ατελή εκσυγχρονισμό στην κρίση. Μεταρρυθμίσεις, χρέη
και αδράνειες στην Ελλάδα (1993-2010) (Χρύσανθος Δημ. Τάσσης)

Paul Krugman, Η συνείδηση ενός προοδευτικού (Λευτέρης Ζ. Λαγός)

Θανάσης Δ. Σφήκας (επιμ.), Το Σχέδιο Μάρσαλ. Ανασυγκρότηση και διαίρεση της
Ευρώπης (Τζένη Λαλιούτη)

Abstracts

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

The Netherlands Institute at Athens
cordially invites you to the
conference
“SOCIAL MATTER(S)
Recent Approaches to Material Culture”
on Thursday, June 2, 2011
at the Netherlands Institute at Athens
Makri 11 – Makrygianni (Metro Akropoli)

Programme

09.00 – 09.30 Registration.

09.30 – 09.45 Welcome by Dr Christiane Tytgat – Director NIA, Dr Tryfon Bampilis – NIA & Leiden University.

INTRODUCTION

09.45 – 10.30 Dr Eleana Yalouri, Panteion University, ‘Things’, ‘Artefacts’, ‘Objects’ and ‘Stuff’: Why do ‘matter’ matters matter?

SESSION 1: CLAIMS, DENIALS, AND THE MATERIALITY OF CULTURAL HERITAGE

10.30 – 11.00 Prof. Pieter ter Keurs, Dutch National Museum of Antiquities Leiden & Leiden University, Flexible Networks: Reflections on objects and people.

11.00 – 11.30 Dr Aris Anagnostopoulos, Swedish Institute at Athens, The Materiality of Absence in Two Different Greek Cases.
SESSION 2: THE MATERIALITY OF SPACE AND PLACE

11.50 – 12.20 Dr Aimilia Voulvouli, University of the Aegean, Place as Matter, Matter as Identity: The struggle against the Third Bosporus Bridge in Istanbul Turkey.

12.20 – 12.50 Dr Andronicos Theocharidis, University of the Aegean, Aging Things and their Substitutes: Vernacular collecting practices in an Aegean island.

12.50 – 13.20 Dr Maria Jaidopulu Vrijea, Harokopion University, Everyday Life in the City: Materiality in practices, representations and lived timespaces.

SESSION 3: MATTERS OF PRACTICE, TRACES OF MATTER

15.30 – 16.00 Dr Elia Petridou, University of the Aegean, Fashioning Culture: Practice and materiality in the study of clothes and clothing.

16.00 – 16.30 Dr Elpida Rikou, Athens School of Fine Arts, Tino Sehgal and ‘the dematerialization of the art object taken to an extreme’: Is ‘materiality’ of relevance to an anthropology of contemporary art?

16.30 – 17.00 Dr Tryfon Bampilis, Netherlands Institute at Athens & Leiden University, Liquor Matters: Reflections on the fetishism of a commodity.

17.30 – 18.30 End Discussion and Conclusions.

R.S.V.P. tel. 210-92 10 760 or nia@nia.gr